SES, AES of QES: welke handtekening heb je nodig?

De Europese eIDAS-verordening kent drie niveaus van elektronische handtekening. Alleen de hoogste, de gekwalificeerde handtekening, staat in de hele EU juridisch gelijk aan een handtekening op papier. Maar dat betekent niet dat je die altijd nodig hebt.

De drie niveaus

De definities staan in artikel 3 (onderdelen 10, 11 en 12) en artikel 26 van eIDAS.

Wat de wet zegt

Een QES staat gelijk aan een handgeschreven handtekening. Dat staat in artikel 25 lid 2 van eIDAS. Een QES op basis van een gekwalificeerd certificaat uit één lidstaat wordt in alle lidstaten als QES erkend (artikel 24a).

Een SES of AES wordt niet geweigerd alleen omdat hij elektronisch is. Een rechter mag zo'n handtekening niet als bewijs afwijzen enkel omdat hij elektronisch is of niet gekwalificeerd (artikel 25 lid 1).

In Nederland kan ook een SES of AES dezelfde rechtsgevolgen hebben als een handgeschreven handtekening, als de methode voldoende betrouwbaar is. Dat hangt af van het doel waarvoor je tekent en van alle andere omstandigheden (artikel 3:15a Burgerlijk Wetboek). Bij een QES hoef je die betrouwbaarheid niet aan te tonen.

Alleen een QTSP geeft de certificaten uit

Een gekwalificeerd certificaat wordt uitgegeven door een gekwalificeerde verlener van vertrouwensdiensten, een QTSP (artikel 3, onderdeel 15, eIDAS). Een ondertekenplatform dat zelf geen QTSP is, kan dus alleen een QES leveren met de certificaten van een QTSP.

Zo werkt het bij ValidSign, Signhost, Zynyo en PKIsigning. Cleverbase noemt alle vier als integratie: is Cleverbase in je account ingesteld, dan zet je daarmee een QES. Het platform regelt het proces, zoals uitnodigen, volgorde en archief. Cleverbase levert het certificaat.

Wie zo'n platform vergelijkt, vergelijkt dus twee dingen: het proces van het platform en de QTSP eronder. In onze vergelijking zie je beide, met per aanbieder de onderliggende QTSP.

Wanneer een gewone handtekening volstaat

De hoofdregel is dat de wet geen vorm voorschrijft: tenzij anders bepaald, kan een verklaring in elke vorm worden gedaan (artikel 3:37 Burgerlijk Wetboek). Dan volstaat vaak een SES, zolang de methode past bij wat er op het spel staat. Denk aan:

• akkoord op een offerte of opdrachtbevestiging;
• interne goedkeuringen en verklaringen;
• afspraken waarbij je niet hoeft te bewijzen wie er precies tekende.

Een AES is een logische stap als je wél wilt kunnen aantonen wie tekende en dat het document daarna niet is veranderd, bijvoorbeeld omdat de ondertekenaar zich eerst identificeert.

Wanneer je een QES wilt

• Als een wet of regeling een handgeschreven handtekening of uitdrukkelijk een gekwalificeerde handtekening eist.
• Als je niet achteraf wilt hoeven aantonen dat je methode betrouwbaar genoeg was.
• Als je tekent in een beroepshoedanigheid. Met een beroepscertificaat staat je titel, bijvoorbeeld registeraccountant of notaris, in de handtekening. Die vind je bij Beroepscertificaten.

Twijfel je, begin dan bij de vraag wat er gebeurt als iemand later ontkent te hebben getekend. Is het antwoord: dan heb ik een probleem, dan loont een hoger niveau.

Dit artikel is uitleg, geen juridisch advies. De keuzehulp filtert aanbieders op het niveau dat je nodig hebt.